Zuei ere bai?

Koro Garmendia Iartza

Sortu al zaizue inoiz euskarazko esaldietan hitzei azentu-marka jartzeko tentazioa? Tildea, bai. Irakurleari indarra zehazki non jarri behar duen adierazteko.

Euskaraz mintzatzeko moduak asko dira; hain da zabal bere txikitasun horretan gure Euskal Herria! Mintzaera horietako askotxo dira zuzenak. Hitzei doinua emateko orduan, aukera batzuk ere badira tartean. Euskarak berezko dituen tonu eta ahoskerak, seguruenera, eraldatzen joaten dira denborarekin, baina ez dut uste aldaera guztiak direnik egokiak. Erdaren eragina, ohi bezala, handia da oso. Bilakaera horretan, faktoreak faktore, hitz batzuk berezko ez duten moduan erabiltzen ari garela iruditzen zait; erabiliaren erabiliaz, zabaltzen joaten dira, eta, azkenerako, normaltasunaren babesa jasotzen dute.

Euskararik ez dakitenei euskaraz irakurri beharra egokitzen zaienean, luzatzen zaizkien testuetan, azentu-marka jarri ohi zaie euskarazko hitzei, euskara txukun samarra egin dezaten entzuleen aurrean. Bada, tentagarria iruditzen zait ohitura hori beste esparru batzuetara zabaltzeko ekimena bultzatzea… Hasteko eta behin, nik neuk hitzak ondo erabiltzen ikas dezadan, izaten baitut zalantzarik. Nola behar du: bénetan ala benétan? Onéspen ala ónespen? Abizenekin eta leku-izenekin, beste horrenbeste… Mendizábal beharrean, Mendízabál behar duela iruditzen zait, eta Tolosaldéa beharrean Tolósaldeá.

Ez da gai sinplea, baina bai interesgarria, nire ustez.

3 Iruzkin

Koro Garmendia atalean

3 responses to “Zuei ere bai?

  1. Aitor

    Zure idazkiak, Koro, gogora ekarri dit Joan Mari Irigoienek, iraganeko aditzen gainean eraikitako erlatibozko esaldietan (“etorri zén adiskideak ez zidan ezer esan”) tildea jartzeko duen ohitura, gaizkiulertuak ekiditeko. Hori berak erabaki du, anta, inorekin kontsultatu gabe.

    • Iñaki Iñurrieta

      Joan Mari Irigoienek bakarrik ez. Joxe Austin Arrietak ere, esate baterako, erlatiboen gaineko tilde hori darabil “Denbora galduaren bila”ko “Swann-enetik”en. Eta gogoan dut tilde hori erabiltzen zutela ANAITASUNA aldizkarian ere, zenbait artikulutan behintzat.

  2. Erramun Gerrikagoitia

    Edozein innovatione da hartzecoa haintzat euscararen mesedetan den ber, izan dadin marcatzea tonalitatea edo beste edozer arlo positivo guretzat euscaldunac.

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s